Nhiều giám đốc nhà máy bắt đầu ngày làm việc bằng một vòng đi bộ. Ghé tổ sản xuất hỏi hôm nay chạy được bao nhiêu, tạt qua kho xem còn bao nhiêu nguyên vật liệu, gặp bộ phận điều độ hỏi đơn nào đang gấp. Gộp hết lại, họ mới có được một hình dung tương đối về tình hình, và thường thì hình dung đó cũng đã ngốn mất cả tiếng đầu ngày.
Cách làm này gắn liền với một niềm tin quen thuộc: muốn kiểm soát được nhà máy thì phải có mặt, phải tận mắt thấy. Nhưng chính niềm tin đó lại là thứ đang giữ nhiều giám đốc mắc kẹt trong xưởng, thay vì ở vị trí mà họ nên ở.
Thứ một giám đốc thật sự cần không phải là có mặt ở mọi nơi, mà là nhìn thấy được mọi nơi từ một chỗ.
Vấn đề của việc quản lý bằng cách đi tận nơi là nó không co giãn được. Một người chỉ có thể đứng ở một chỗ tại một thời điểm. Khi giám đốc đang ở tổ sản xuất, họ không thấy chuyện gì đang xảy ra ngoài kho. Khi họ xuống kho, dây chuyền lại nằm ngoài tầm mắt.
Chưa kể, thông tin thu được bằng cách đi hỏi thường đã cũ ngay khi vừa nghe. Con số tổ trưởng đọc cho là con số của lúc nãy, tình hình kho là tình hình sáng nay. Tới khi giám đốc ghép tất cả các mảnh lại thành một bức tranh, thì vài mảnh trong đó đã kịp thay đổi. Và ở một nhà máy càng lớn, số mảnh cần ghép càng nhiều, bức tranh càng khó khớp.

Đây là chỗ cần nhìn lại. Thứ một giám đốc nhà máy thật sự cần không phải là có mặt ở mọi nơi, mà là nhìn thấy được mọi nơi từ một chỗ. Hai điều đó nghe qua thì giống nhau, nhưng khác hẳn về bản chất.
Gốc rễ của việc phải chạy khắp xưởng nằm ở chỗ thông tin của nhà máy bị chia thành nhiều mảnh, mỗi mảnh nằm ở một bộ phận. Đơn hàng nằm ở điều độ, nguyên vật liệu nằm ở kho, tiến độ nằm ở tổ sản xuất, chất lượng nằm ở khâu kiểm. Không có một nơi nào gộp tất cả lại, nên giám đốc buộc phải tự làm cái việc gộp đó, bằng cách tự đi khắp xưởng, mỗi ngày.

Một dashboard sản xuất, nói cho gọn, là nơi làm cái việc gộp đó thay cho giám đốc. Thay vì đi thu thập từng mảnh, các mảnh tự chảy về một màn hình duy nhất và được xếp cạnh nhau.
Trên đó, giám đốc thấy cùng lúc bốn thứ quan trọng nhất. Những đơn hàng đang chạy và tiến độ của từng đơn. Lượng nguyên vật liệu còn trong kho và món nào sắp chạm đáy. Bức tranh tiến độ chung của cả nhà máy trong ngày. Và một danh sách cảnh báo, chỉ ra đơn nào có nguy cơ trễ hay khâu nào đang tắc, ngay khi vấn đề mới chớm.

Điểm mấu chốt là tất cả đều cập nhật theo thời gian thực. Giám đốc không còn nhìn vào một bức ảnh chụp của buổi sáng, mà nhìn vào tình hình đang diễn ra ngay lúc này. Một đơn vừa chậm lại, một kho vừa xuống thấp, màn hình phản ánh gần như tức thì, không chờ ai đi báo.
Một màn hình, dù đầy đủ tới đâu, cũng không thay được hoàn toàn việc giám đốc tự xuống xưởng. Có những thứ chỉ cảm nhận được khi đứng giữa xưởng: tiếng máy nghe khang khác, thái độ của công nhân, một chi tiết mà không con số nào ghi lại. Dashboard không xoá bỏ nhu cầu xuống xưởng.
Điều nó thay đổi là lý do và cách người giám đốc xuống xưởng. Thay vì đi một vòng dàn trải mỗi sáng để dò xem có gì bất ổn không, họ nhìn màn hình trước, biết chính xác chỗ nào đang cần chú ý, rồi mới xuống đúng chỗ đó. Việc xuống xưởng được dành cho những lúc thật sự cần tới, còn phần dò xét thường ngày thì để màn hình lo.

Để thấy khác biệt cụ thể, hãy nhìn vào ba câu hỏi mà gần như giám đốc nhà máy nào cũng cần trả lời mỗi sáng (số liệu minh hoạ).
Câu thứ nhất: có đơn nào sắp trễ không. Trước kia, để trả lời, giám đốc phải hỏi điều độ rồi đối chiếu với tổ sản xuất. Trên dashboard, những đơn có nguy cơ trễ đã tự nổi lên đầu danh sách cảnh báo, không cần đi tìm. Câu thứ hai: nguyên vật liệu có đủ cho các đơn đang chạy không. Trước kia phải xuống kho hỏi thủ kho. Giờ mức tồn của từng loại hiện ngay trên màn hình, món nào sắp hết được tô màu cho dễ thấy.
Câu thứ ba, và cũng là câu khó nhất: nhìn chung cả nhà máy hôm nay đang nhanh hay chậm so với kế hoạch. Đây là câu mà kiểu đi hỏi từng bộ phận gần như không trả lời nổi, vì không ai nắm được bức tranh tổng. Trên dashboard, đó chỉ là một con số tiến độ chung, đập vào mắt ngay khi mở lên.

Ba câu hỏi từng ngốn cả tiếng đồng hồ đi lại và chắp nối, giờ được trả lời gọn trong lúc giám đốc còn chưa uống hết ly cà phê đầu ngày. Quan trọng hơn cả thời gian tiết kiệm được là chất lượng của câu trả lời: nó đầy đủ hơn, mới hơn, và ít phụ thuộc vào việc ai đó có nhớ báo đúng hay không.
Với một nhà máy, cảm giác kiểm soát thật sự không đến từ việc giám đốc chạy được bao nhiêu vòng mỗi ngày, mà từ việc họ nhìn thấy được bao nhiêu, và thấy sớm tới đâu. Một người thấy toàn cảnh từ một màn hình thường ra quyết định tốt hơn một người chỉ thấy từng mảnh rời khi tình cờ đi ngang.
Và khi không còn phải dành cả buổi sáng để tự tay ghép lại bức tranh nhà máy, người giám đốc mới có lại thời gian và đầu óc cho những việc mà chỉ họ làm được: tính chuyện nhận thêm đơn lớn, cải tiến dây chuyền, hay lo đường dài cho nhà máy.
Nếu bạn đang điều hành một nhà máy và muốn xem một màn hình gom cả đơn hàng, nguyên vật liệu, tiến độ và cảnh báo lại với nhau trông ra sao, hãy nhắn tin cho Ngọc Tín. Chúng tôi sẽ demo cho bạn một dashboard sản xuất thực tế, để bạn hình dung rõ trước khi quyết định bất cứ điều gì.